تعقیب و آزار به اتهام جادوگری در اروپای 1750-1450 و امروز

تحقیق و تالیف: آدام جونز
منتشره از: دیده بان قتل عام جنسیتی
ترجمه و تلخیص: اعظم کم گویان
قسمت سوم

کی مسئول بود؟

تعقیب و آزار جادوگران همواره بعنوان "جنگی علیه زنان" که اساسا توسط مردان هدایت گشته است تلقی شده بخصوص از سوی مردانی که در موقعیت اقتدار و قدرت در جامعه بوده اند. دبورا ویلیس اشاره می کند که روایت فمینیستی و "جدلی" از تعقیب و آزار جادوگران – زنان را بعنوان قهرمانان فمینیست گونه که علیه ستم مردسالارانه بوده و قربانیان بیگناه حمله مردان علیه زنان برای ارعاب و به تمکین کشاندن آنها بوده اند – تصویر می کنند.

 در واقعیت - انگشت نما کردن قربانی نمودن و قتل متهمین جادوگری حاصل همکاری بین زنان و مردان در سطح محلی بوده است. "شواهد تاریحی نشان می دهند که هم زنان و هم مردان تغییر داستانها و تخیلات در مورد جادوگری به واقعیتی دهشتناک را زمانی بسیار آسان یافتند که بتوانند آن را به زنان ببندند. حیاتی است که درک کنیم که زن ستیزی در این حیطه فقط منحصر به مردان نبود بلکه در میان زنان هم وجود داشت." بسیاری از اتهامات جادوگری از دشمنیهای عادی بین یک زن با زنی دیگر سرچشمه می گرفت و این در مرحله بعد بود که مردان در آن درگیر می شدند." بریگز اضافه می کند که "بسیاری از اتهامات غیر رسمی علیه زنان جادوگر را زنان توسط یکدیگر طرح می کردند ... (و فقط) بتدریج در بین مردانی که ساختار سیاسی جامعه و محیط محلی را کنترل و اداره می کردند – درز می نمود" تحقیقات او درمورد محاکمه ها در منطقه لورین فرانسه نشان می دهد که تعداد وسیعی از زنان علیه زنان دیگر شهادت داده اند. زنان بطور متوسط 43 درصد شاهدهای دادگاه  در پرونده های محاکمه جادوگران زن بوده اند و در 30 درصد کل پرونده ها زنان علیه زنان بوده اند... یک مورد شگفت انگیز از کلایو هولمز نشان می دهد که نسبت زنان شاهد دادگاه از 38 درصد در آخرین سالهای ملکه الیزابت به 53 درصد پس از احیای سلطنت در سال 1660 رسید ... چنین بنظر می آید که زنانی که در شایعه پردازی و اتهام جادوگری بستن به زنان دیگر و تبدیل این شایعه ها به تعقیب و آزار رسمی فعال بوده اند به دخالت مردان ترجیحا در موقعیتهای بالا در محله و شهر احتیاج داشته اند." (بریگز: جادوگران و همسایگان صفحات 264-65 و 270 و 273 و 282)

تحقیق دبورا ویلیس "تعقیب جادوگران و قدرت مادرانه در اوایل اروپای عصر مدرن" بطور مشابهی نشان می دهد که زنان در بستن اتهامات جادوگری علیه زنان همسایه خود فعالانه درگیر بوده اند" مک فارلین نشان می دهد که تعداد نزاعهای مربوط به جادوگری بین زنان در واقع بالاتر از ارقام موجود بوده و در بعضی موارد شوهر بعنوان "رئیس خانواده" به نمایندگی از طرف زنش به مقامات رجوع کرده تا علیه زنان دیگر اتهام رسمی بزند در حالیکه مرافعه بر سر جادوگری بین زن او و زنان دیگر رخ داده بوده است. تحقیقات دیگر به رقم 60 درصد اشاره می کنند. در مطالعه دیگری توسط پیتر راشتون در 61 درصد پرونده های بهتان زدن در دادگاههای کلیسای دارهام – زنان علیه زنان دیگری که آنها را جادوگر می خواندند شرکت کردند. ... همچنین جی. ای. شارپ  به این نتیجه گیری رسیده که زنان در قرن هفدهم در یورکشایر نقش مهمی در اتهام جادوگری بستن به زنان دیگر داشته اند و اتهام جادوگری بطرز غریبی بخشی از نزاعهای بین زنان بوده است. تعقیب و آزار جادوگران در سطح دهکده بطرز قابل ملاحظه ای مار خود زنان بوده است. در تعقیب و آزار جادوگران – مردان و دستگاه کلیسا منحصرا بعنوان دادستان قاضی زندانبان و جلاد در سیستم قانونی نوظهور اروپای مدرن به محاکمه و اجرای حکم در مورد جادوگران می پرداختند.

 تعقیب و آزار جادوگران در عصر حاضر

تعداد بسیار کمی می دانند که آزار جادوگران سالانه جان هزاران نفر را بخصوص در کشورهای آفریقایی از جمله در آفریقای جنوبی می گیرد. در سال 1996 روزنامه ابزرور بریتانیا گزارشی منتشر نمود که اظهار داشت آمار دقیق در این مورد روشن نیست اما مرگ ناشی از سوزاندن جادوگران سالانه به صدها نفر می رسد و این رقم رو به افزایش است. در استانهای شمالی آفریقای جنوبی در میان مردم بیسواد و فقیر مناطق زراعی حکیم باشی ها و کلاهبردارانی که ادعای خدایی می کنند و می گویند از قدرت ماوراطبیعی بهره مندند – دست بالا را دارند. و فقر و گرسنگی و بیکاری منجر به حسادت و دشمنی بین مردم شده که سریعا به خشم و انتقام جویی می رسد. مشابها پینر الکساندر گزارش می دهد که در منطقه با فقر شدید حاکم و آگاهی کم - دهاتیان گناه هر بدبختی و فشاری را به گردن جادوگران  می اندازند. شدت آزار جادوگران به حدی رسیده که 10 دهکده در منطقه شمالی آفریقای جنوبی به محل سکونت یا در واقع تبعیدگاه متهمین جادوگری تبدیل شده که در خانه ها و محله های محل سکونت خود امنیتی نداشته اند.

همانطور که در مورد اروپا دیدیم آزار جادوگران در آفریقا نه فقط بدلیل خرافات و دین بلکه ناشی از فشارهای اقتصادی – اجتماعی و بلایای طبیعی و حسادتها و دشمنیهای بین مردم رخ داده است.